Walvissen in Mozambique

De walvissen zijn dol op Mozambique. Ze zoeken het warme water hier op om jongen te krijgen en om te paren. Een lekkere temperatuur om te paren is waarschijnlijk aangenamer dan ijskoud water en het warme water is essentieel voor de baby's die bij hun geboorte nog geen dikke huid hebben die bestand is tegen de kou. Rond juni komen de eerste walvissen hier, half oktober gaan ze weer richting de Zuidpool met hun kleintjes. 

Walvishaaien tijdens het snorkelen Tofo Mozambique

Tofo, een kustplaats aan de oceaan, zo'n 25 kilometer van Inhambane, is helemaal the place to be! Dit is misschien wel de beste plek ter wereld om de ongevaarlijke walvishaaien-geen walvis en geen zoogdier- en andere zeedieren te spotten. Op naar Tofo dus!

Het strand in Tofo

Het plaatsje ademt de sfeer van surfers. Los, ongedwongen, een lang zandstrand, souvenirverkopers met hun geijkte kettingen en tasjes,- dezelfde die je ziet op alle stranden in Azië en Zuid-Europa-, op het strand uitnodigende massage bedden, kleine restaurantjes en kroegjes. Heel veel is er momenteel, in augustus, niet te beleven. Misschien is dat anders tijdens de kerstperiode als de vele Zuid-Afrikaanse toeristen hier neerstrijken, nu zijn de meeste restaurantjes en kroegen gesloten met uitzondering van het grote hotel aan het strand en de duikschool met accommodatie waar wij ons melden.

Ocean Safari en snorkelen in Tofo Mozambique

Ik boek een oceansafari bij LiquidDiveadventures, een bedrijf dat duikcursussen en tours aanbiedt op een milieuvriendelijke manier waardoor wordt bijgedragen aan de bescherming en het redden van het onderwatermilieu. Ik kan helaas niet duiken maar ga op snorkeltour.

Mantas, schildpadden, dolfijnen en walvissen

De ocean safari belooft in ieder geval dat we de walvishaai tegenkomen, waarschijnlijk ook de mantas, schildpadden, dolfijnen en walvissen. The whole package zullen we maar zeggen, beter kan niet.

Een wetsuit tijdens de Ocean safari?

Onze captain voorziet ons van vinnen en snorkelsets en biedt ook een wetsuit aan. Reisgenoot J. is claustrofobisch en krijgt het van de aanblik al benauwd, ik denk aan de heerlijke temperatuur van het water en meen dat een wetsuit echt onnodig is. De rest van de groep schijnt hier anders over te denken, we blijken de enige zonder wetsuit.

Instructies van de captain

Voordat we de boot instappen die op het strand op ons ligt te wachten krijgen we instructies van onze captain. Vinnen en snorkels verliezen is voor eigen risico, houd afstand van de dieren en hou je vooral goed vast als we vertrekken met de boot en het meest belangrijke; de oceaan is geen dierentuin.. " duh", zouden mijn kinderen zeggen.

Torenhoge golven tijdens het Snorkelen in Tofo

De instructies van de captain knoop ik goed in mijn oren. Ik doe meteen mijn zwemvest aan, houd me vast aan de juiste koorden in de boot en beweeg mee met de golven. Want die zijn er. Leek het water van afstand nog wat rustig .. zo uit de kust is het andere koek. Hoge golven, we schommelen er wat af in onze boot. Dan plotseling een teken van onze captain; hij spot een manta. Ready voor action. Vinnen aan. Snorkelmaskers gereed. Na zijn teken springen we overboord. Meteen heb ik de eerste gulp zout water te pakken.

Bij de groep blijven

Bij de groep blijven, bij de groep blijven... dat is nu mijn mantra. De golven zijn zo hoog en ik zie werkelijk niets, mijn enige prioriteit is dat ik de groep niet uit het oog verlies. Reisgenoot J. is in geen velden of wegen te bekennen, maar daar kan ik me nu echt niet mee bezig houden; ik heb genoeg aan mezelf. Ik duik onderwater, in een flits zie ik iets zwarts met een witte streep, hoor ik een hoge pieptoon, maar dan heeft een hoge golf me alweer te pakken en drijf ik verder weg van de groep. Help!

Daar zwemt de captain

Gelukkig zwemt daar plotseling de captain voor me. Ik grijp hem bij zijn enkel. Dat signaal komt over, hij pakt mijn hand en dirigeert me naar de boot die vervaarlijk schommelt. Het volgende probleem dient zich aan; hoe zorg ik dat ik niet onder de boot terecht kom, en daarna, hoe kom ik weer aan boord? Beelden van een uitje op een boot in Friesland komen op mijn netvlies. Ik dook daar stoer het water in vanaf onze boot, maar kwam met geen mogelijkheid weer aan boord. Ik eindigde aan een touw, voortgesleept naar de haven. Een trieste aftocht. 

Spartelen op de rand van de boot

Maar dan heb ik buiten de gespierde arm van de captain gerekend. Hij klimt soepel aan boord, steekt zijn hand naar mij uit in het water en in een oogwenk spartel ik al op de rand van de boot waar alle mede safarigangers al aanwezig zijn. Een wetsuit was nu wel handig, ik denk dat de aanblik van mij op de rand niet echt flatteus is. Reisgenoot J. blijkt ook aan boord. Hij kermt van de pijn. Later blijkt dat hij meteen al bij de te waterlating een rib heeft gebroken.

Onstuimige zee

De boot wordt gestart en daar vliegen we in volle vaart weer over de golven, op zoek naar meer vissen en dieren, het is tenslotte een safari. Ik ben ondertussen zo misselijk als een kat. Het gebonk over de golven, het opspringende water dat ik steeds over me heen krijg; ik bibber in mijn badpak en doorweekte t-shirt. De rest van de groep zit ontspannen te genieten in hun warme wetsuits. 

Pirouette van een Humpback whale

Het blijkt niet makkelijk nog meer dieren te spotten. De captain en de schipper doen hun uiterste best, maar na ruime een uur zoeken besluiten ze terug te gaan naar de kust. En dan plotseling springt er een Humpback whale vlak naast onze boot omhoog. Het lijkt wel een acrobatische act. De rug gebogen, bijna loodrecht staand op het water, dan met halve pirouette duikt hij weer onder water. Waarschijnlijk was de hoge pieptoon onderwater ook van dit imposante dier. Het voelt als een cadeau. Ik ben opeens niet meer misselijk en ook de kou is helemaal verdwenen.

Mozambique, het land waar onze koning, met zijn welbekende oog voor schoonheid, graag een vakantiehuis wilde hebben. Het land met een kustlijn van meer dan 2600 km. Grenzend aan Tanzania, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Zuid-Afrika en aan de Indische Oceaan, om precies te zijn de Straat van Mozambique, met aan die andere kant het eiland Madagaskar. Mozambique, bijna 20 keer zo groot als Nederland en 26 keer zo groot als België, is een prachtig land met een cultuur van Arabische en Portugese invloeden en een indrukwekkend tropisch landschap. Maar bovenal heeft Mozambique een heerlijke zee en dito stranden. Het is duidelijk, ik ben erg enthousiast over Mozambique.

Minder bekend als reisbestemming

Mozambique is onbekender als reisbestemming dan het naastgelegen Zuid-Afrika en Tanzania maar zo de moeite van het bezoeken waard! Steeds meer toeristen, met name uit Zuid-Afrika komen naar Mozambique, en dat is niet zonder reden. Daarom een kennismaking met Mozambique.

Mozambique heeft tot 1992 geleden onder binnenlandse oorlogen. De nationale vlag van Mozambique herinnert hieraan. Op de vlag staat namelijk een AK-47 Kalashnikov afgebeeld, een symbool van de vrijheidsbeweging FRELIMO, die een sleutelrol speelde in de onafhankelijkheidsstrijd tegen Portugal. 

Olifanten noordelijk van de Save rivier verdwenen

Niet alleen de bevolking had het vreselijk te verduren, ook de omgeving en de dieren hadden het zwaar. De gehele olifanten populatie noordelijk van de Save rivier verdween evenals de buffels.

Buffels doodgeschoten

Om de soldaten van eten te voorzien werden alle buffels vanuit de lucht met Russische helicopters getraceerd en doodgeschoten. Veel andere dieren waren een voedselbron voor de bevolking. Na de oorlog kwam hier langzaam verbetering in.

Nationaal park Gorongosa

Het Nationaal Park Gorongosa is heropend evenals andere parken. Het park kan misschien nog niet tippen aan parken in andere landen in Zuidelijk-Afrika, maar het gaat de goede kant op met de impala's, waterbuffels, antilopes, olifanten en leeuwen. Met dank aan de samenwerking tussen de regering van Mozambique en de Carr Foundation in het "Gorongosa Project", waarmee ze gezamenlijk zorgen voor het beheer van het park en voor menselijke ontwikkeling in de gemeenschappen in de buurt van het park.  Een prachtig verhaal over natuurherstel.

Midden en Zuid-Mozambique

Midden- en Zuid-Mozambique zijn het meest ingesteld op het toerisme. Denk aan de baaien in het zuiden zoals Ponta do Ouro, Jangamo Bay, Praia do Tofo bij Inhambane en de Bazaruto Archipel bij Vilanculos.

Ilha de Mozambique

In het Noorden ligt Ilha de Mozambique, het eiland waaraan Mozambique haar naam dankt. Tot 1898 was dit de hoofdstad van Mozambique. Destijds een belangrijke handelspost en centrum van de handel in slaven, specerijen en goud.

De geschiedenis van Mozambique

Zoals in veel Afrikaanse landen waren de eerste bewoners van Mozambique de San. Later trokken andere volken zoals de Bantu's vanuit het westen naar Mozambique waar ze leefden van de visserij, landbouw en veeteelt. Vanaf de achtste eeuw werd Mozambique al bezocht door Arabische koopmannen en ontstonden er handelsposten. De bekende Portugese ontdekkingsreiziger Vasco da Gama ontdekte Mozambique in 1498. De Portugezen namen de handelsposten over en stichten er steden. Goud en ivoor kwam uit het binnenland en werd verscheept.

Overheersing door de Portugezen

De overheersing van de Portugezen duurde tot Mozambique in 1974 onafhankelijk werd. Maar daarna was het nog lang onrustig. De onafhankelijksbeweging Frelimo wil van Mozambique een communistisch land maken, verzet komt van de anti-communistische verzetsbeweging Renamo die gesteund wordt door Zuid-Afrika. De burgeroorlog die veel slachtoffers maakte duurde uiteindelijk tot 1992. In 1994 werden de eerste democratische verkiezingen gehouden die gewonnen werden door Frelimo, de partij die nog steeds de grootste is in Mozambique. Hoewel het vredesakkoord van 1992 een nieuw hoofdstuk inluidde, blijft het land kwetsbaar. Ook nu is het in het noorden onrustig, waar conflicten rond grondstoffen en extremisme opnieuw voor problemen zorgen. Deze regio heeft een negatief reisadvies.

Het gaat steeds beter met Mozambique

Mozambique heeft veel natuurlijke hulpbronnen zoals aardgas en steenkolen. Het gaat steeds beter met Mozambique, er komen buitenlandse investeerders zoals Heineken die hier sinds 2019 een grote fabriek heeft. Toch is Mozambique nog steeds ook een land waar de agrarische sector heel belangrijk is.

Massinga

Ik verblijf een aantal dagen in de buurt van Massinga. Het plaatsje zelf kent de gebruikelijke bedrijvigheid op de markt en de doorgaande weg. Verkoopsters met manden vol met etenswaren op hun hoofd verkopen hun waar bij de bushalte waar de bussen stoppen. Veel kleine winkeltjes en kraampjes en een grote supermarkt waar een Chinees de scepter zwaait. Ik hou van de sfeer in een plaats als deze. We drinken een biertje en vanaf het terras geniet ik van alles wat ik zie.

Veiligheid Mozambique

Ik voel me veilig in Mozambique op een plek zoals hier. Maputo heeft plekken waar het prima toeven is, maar ook buurten waar je beter niet kunt zijn. Ik raad aan om alleen overdag te reizen. Alleen het noordoosten van de provincie Cabo Delgado is een echte no-go area. Hier geldt een negatief reisadvies.  

Op het platteland

Als je op doorreis bent zie je vooral de lange asfaltweg met af en toe een kraampje. Ga je even van de grote weg af dan ben je meteen op het platteland. Zandwegen omlijst met grote palmbomen, huizen verspreid in het veld, kippen scharrelend op het erf. 

Ongekend mooi

Het is ongekend mooi. Het land is vruchtbaar en wordt kleinschalig bewerkt.

Interesse in een reis naar Mozambique? Klik hier en ik neem graag contact met je op.

Check vooraf aan welke voorwaarden je moet voldoen om naar Mozambique te reizen.

Lees hier meer

Ik heb al vaker de loftrompet gestoken over Mozambique met de lange kustlijn, palmstranden, het indrukwekkende tropische landschap en de super vriendelijke mensen. Met de auto ga ik dit mooie land verder verkennen. We rijden vanuit Zuid-Afrika naar Inhambane in Mozambique. Klaar voor de Roadtrip Mozambique van Zuid-Afrika naar Inhambane! 

Start van de roadtrip in Zuid-Afrika

We starten onze roadtrip naar Inhambane in Pretoria. Met de auto volgeladen rijden we na een korte koffiestop naar de Zuid-Afrikaanse Lebombo border. Aan de kant van Mozambique heet deze grensovergang Rossano Garcia. Voor de grens kilometerslange rijen wachtende vrachtwagens, op de naastgelegen spoorlijn is geen trein en wagon te bekennen. Zie hier de gevolgen van de corruptie.

Grote belangen in de vrachtwagenindustrie

De belangen in de vrachtwagen industrie zijn groot, de spoorlijnen worden getorpedeerd en ontmanteld. De containerbakken, die perfect op een trein passen, zitten nu op vrachtwagens, het is duidelijk wie er hier beter van wordt. De Zuid-Afrikaanse minister van transport is druk bezig hier verandering in aan te brengen, maar het lijkt nog niet zo eenvoudig door de politieke tegenwerking van de transportsector.

Load shedding  Zuid-Afrika

Ik denk aan André de Ruyter die zijn inspanningen om Eskom, het energiebedrijf van Zuid-Afrika, weer op de rit te krijgen moest bekopen met een cyanide vergiftiging. Zuid-Afrika had een aantal keren per dag geen stroom; de zogenaamde load shedding. Niet alleen had de load shedding ingrijpende gevolgen voor de economie; het illustreerde ook dat het land (nog) niet in staat is de problemen zoals corruptie en mismanagement op te lossen. Maar het gaat steeds beter! 

Het belang van de haven van Maputo voor Zuid-Afrika

De vrachtwagens hier zijn onderweg naar de haven van Maputo, die vanuit Gauteng, het business hart van Zuid-Afrika, het meest gunstig ligt. Het onderhoud aan de snelweg wordt tot aan de haven in Maputo mede door Zuid-Afrika gedaan. Veel grondstoffen en mineralen gaan van hieruit per schip naar China en andere plaatsen over de wereld. En komen de auto's en andere producten vanuit Azië en andere continenten hier weer binnen

Bedrijvigheid bij de grens

Bij de grens een en al bedrijvigheid; een groot benzine station met een naastgelegen supermarkt, kleine stalletjes waar je simkaarten en aansprakelijkheid verzekeringen kunt kopen, verkoopsters met fruit en vrouwen die druk rondlopen en geldwisselaars blijken te zijn. De koers is beter dan de officiële wisselkoers.

Visum voor Mozambique

Als toerist in Mozambique wordt het je steeds makkelijker gemaakt. Sinds kort heb je geen visum meer nodig, je hoeft alleen je bezoek te registreren via de site van de Mozambikaanse overheid. Het formulier blijkt onvindbaar maar gelukkig kun je makkelijk een formulier invullen aan de grens en na betalen van € 10 krijg ik mijn stempel, Mozambique here we come. 

Over de grens van Zuid-Afrika naar Mozambique

Hoe gek is het, je gaat de grens over en je ziet meteen verschil. Ik heb dat als ik vanuit Nederland België in rij, hier is het ook duidelijk te zien. Stalletjes langs de weg, een en al bedrijvigheid. Mozambique is Afrika. Oranje aarde, palm- en mangobomen vol met bloemen-bijna klaar voor hun seizoen-, een explosie van kleuren, vrouwen in bonte rokken en hoofddoeken, grote manden en emmers met fruit en groente op het hoofd-geen kinderwagen te zien-, de kinderen losjes in een kleurrijke doek op de rug.

Een lange tweebaansweg in Mozambique

In Mozambique lijkt het land te bestaan uit een lange tweebaansweg. Goed onderhouden asfalt, rode aarde direct ernaast. Je mag hier soms honderd rijden, maar ook vaak maar 80 of 60. Harder rijden is absoluut af te raden, er lopen veel mensen vlak naast de weg en er is heel veel politiecontrole.

Chinese tolweg

Bepaalde delen van de weg zijn tolweg, mogelijk gemaakt door China. De Chinezen beheersen in Afrikaanse landen vaak de totale infrastructuur in ruil voor mineralen en kolen. Maar niet alleen de wegen. Ook de winkels die we onderweg zien in de verschillende plaatsen zijn eigendom van de Chinezen. 

Maputo

De vorige keer dat ik deze trip maakte reden we dwars door Maputo, de hoofdstad van het land. Druk, erg druk, chaotisch en leuk om een keer te zien, maar vandaag slaan we eerder linksaf en rijden we over de brug via de EN1 richting het Noorden.

Palmera, een enorme palmboom als uitkijkpunt

Koffiestop in Palmera. Een langgerekt schoon plaatsje met oude Portugese huizen en veel potten en manden langs de weg. In de koloniale tijd werd een enorme palmboom in deze plaats gebruikt door de Portugese overheersers als een uitkijkpunt, om te zien wat lokale rebellen deden. Daar komt de naam Palmera vandaan. de palmboom is er trouwens niet meer. Hij werd gekapt door de bevrijdingsbeweging Frelimo.

Xai Xai

Verder naar Xai Xai, een belangrijke plaats in de provincie Gaza, met veel goed bewaarde overheidsgebouwen uit vroegere tijden. Vlak voor Xai Xai nemen we een grote moderne brug over de Limpopo rivier.

Cashewnoten en Piri Piri saus

Met de auto onderweg en regelmatig stoppen geeft een mooi beeld van het land. We stoppen in ieder geval bij de vele kleurrijke stalletjes onderweg. De plastic zakjes met versgebrande cashewnoten, vastgebonden aan takken in de sfeer van een kerstboom, de prachtig gestapelde bananen en mandarijnen in emmers en flessen vol met de pittige pepersaus Piri Piri uit Inhacoonga.  Onze oogst; twee zakken cashewnoten, vier kilo bananen, een kilo mandarijnen en een fles Piri Piri.  De Piri Piri saus is erg populair in Mozambique. Ik heb het geprobeerd, maar ik laat het bij die ene keer, mij te heet.

Quisico

In Quisico heb je een prachtig uitzicht over de baai, mooi moment om even te genieten van een koud biertje na alle zoute cashewnoten. 

Inharrime

Verderop de bijzondere inlandse zoutmeren in Inharrime, waar vissen en garnalen gekweekt worden. Een fijne plek om even de benen te strekken. Ook stalletjes hier met souvenirs .

Diocese de Inhambane in Zandamela

We passeren het hoogtepunt voor de reiziger. De madonna voor de travellers. Zo vaak gestolen dat ze helaas achter tralies zit. Het is een vreemd gezicht, het gezicht in een hek lijkt totaal in tegenspraak met het mooie harte op haar borst.. 

Inhambane

Ons einddoel is Inhambane, een havenstad waar zo'n 80.000 mensen wonen. In de tijd van de Arabieren al een bekende handelspost met handel in ivoor en slaven. Je ziet hier oude koloniale gebouwen uit de tijd dat Mozambique nog een Portugese kolonie was. Het laatste deel van de trip doe ik per watertaxi. Een boot waar veel makke schapen inpassen.

Dhows, traditionele zeilboten

Op het water zie ik de dhows varen, de traditionele houten zeilboten met een groot ruim en één zeil. Dit zijn oude, houten handelsboten  De boten vervoeren koopwaar uit Maxixe en brengen dat naar de markt van Inhambane. Dat gebeurt tegenwoordig ook met andere boten.

Na Inhambane tijd voor het strand 

Inhambane is een aardig stadje met oude gebouwen uit de koloniale tijd. Leuk om hier even rond te lopen. Maar dan snel door naar de mooie zandstranden in de buurt. Lekker relaxen aan het strand na deze roadtrip en morgen snorkelen.