Fietstocht door Mto wa Mbu

Wat een geluk! Net op donderdag maken we een fietstocht met Mkopi van het Cultural Tourism Program.  Ik wandelde al eerder door Mto wa Mbu, maar vandaag verkennen we de omgeving per fiets.
Onderweg zwaaien kinderen enthousiast en klinkt er overal een vriendelijk "Jambo!" van voorbijgangers. De route leidt ons langs smalle paden en stoffige wegen. De eerste stop wordt op ons verzoek de markt, het kloppende hart van het dorp. Hier zie je het echte lokale leven: kraampjes vol kleurrijke groenten en fruit, verkopers die hun waren aanprijzen, en de bedrijvigheid die zo typerend is voor Oost-Afrika.

Te voet met het vee naar de markt

Vanuit de wijde omgeving trekken mensen naar deze markt. De mannen te voet met hun vee, de vrouwen vaak met een auto of busje, beladen met manden vol groente en fruit. Dat zie ik even later ook: een vrachtwagen rijdt voorbij, de laadbak hoog opgestapeld met trossen groene bananen, terwijl op een brommer een Maasai voorbij scheurt met achterop een andere man- een geit tussen hen in.

Een drukte van belang op het marktterrein

Even later komen we aan op het marktterrein, waar de drukte meteen overweldigend is. De mannen zijn druk aan het onderhandelen over koeien en geiten, terwijl de vrouwen zich bezighouden met groenten en fruit. De bokken en de geiten gescheiden, zou mijn oma zeggen. En inderdaad, het contrast is treffend: aan de ene kant staan alleen de mannen, aan de andere kant zitten de vrouwen op kleurrijke kleden vol perfect gestapelde tomaten, bergen rode uien en bossen groene bananen. 

Kleuren en geuren op de markt

De kleuren zijn bijna surrealistisch in het felle zonlicht. De geuren van vers fruit, geroosterde mais en kruiden mengen zich in de warme lucht. Ik bekijk de onderhandelingen van de mannen vanaf een afstandje, het niet een plek waar je als toerist eens even lekker tussen doorloopt. Dit is serieus business. 

Mannen in een kring met een emmer voor zich

Iets verderop, onder een grote acaciaboom zitten een aantal mannen in een kring, gehuld in felgekleurde doeken. Hun kleding en uitgerekte oorlellen verraden dat het Masai zijn. Voor hen staan grote emmers, en in het midden schept een vrouw bekers vol met een troebele vloeistof waarin vreemde vlokken drijven. Nieuwsgierig blijven we staan kijken. Een van de mannen wenkt ons, en voor ik het weet zit ik tussen de mannen en krijg ik een volle plastic beker in mijn handen gedrukt.

Bananenbier en maisbier

“Bananenbier“ verklaart zegt Mkopi grijnzend. “ Maar het  is maar 2,5 procent. Het maisbier is sterker, proef maar”. Het is net tien uur ‘s ochtends, maar ach- je bent in Tanzania of je bent het niet. Ik neem een slok. Het bier is dikker dan ik had verwacht en heeft een licht zurige nasmaak. Het maisbier dat ik daarna probeer, is nog bitterder en blijft in mijn mond plakken. Niet direct een favoriet. De mannen om ons heen knikken goedkeurend en glimlachen als ik mijn beker doorgeef.

Parels op reis

Zulke momenten zijn voor mij de parels tijdens een reis. Je verstaat elkaar niet maar voelt de connectie en de vriendelijkheid en het plezier. Sommige mannen zitten er al wat lodderig bij, -het is duidelijk dat de markt niet alleen een plek is om te handelen, het is ook een sociaal gebeuren voor de oudere mannen. Oudere vrouwen zie ik niet. Ik vraag me af waar zij zijn. 

Landbouw in Tanzania

Tanzania leeft van de landbouw. Op reis door het land, zie je langs de weg overal kuddes koeien en geiten, begeleid door jonge herders met stokken in de hand. Veeteelt is de ruggengraat van veel semi-nomadische volken, zoals de Masai. Daarnaast is Tanzania een van de grootste exporteurs van koffie, thee en cashewnoten. Op markten zoals deze zie je de agrarische sector in actie: tomaten, uien, mais en cassave worden uitgeladen, verhandeld en weer verder vervoerd. De zon staat inmiddels hoog aan de hemel en we stappen weer op. Nog een hele fietstocht richting Lake Manyara voor de boeg- gelukkig maar een paar slokjes bier op.

Jonge vissers met hun vangst

Bij het meer treffen we even later een paar jonge vissers die net met hun vangst van de dag aanmeren met hun kleine boten. Vrouwen staan hen op te wachten, klaar om de vangst mee toenemen naar de markt waar ze de vis meteen bereiden en verkopen. De jonge visser vertelt even later dat hij graag leraar wilde worden maar voor de inkomsten van het gezin aan het werk moet. 

Keihard werken zonder de luxe van keuzes

Als ik op de terugweg over de markt fietst, zie ik hoe de vrouwen behendig de vis schoonmaken en roosteren op kleine houtvuurtjes. De geur van vers gegrilde vis vermengt zich met die van kruiden en houtrook. Het is een prachtig tafereel—levendig, vol energie. Maar als ik terugdenk aan de jonge visser en zijn onuitgesproken droom, besef ik dat achter al deze bedrijvigheid op de markt en aan het meer, ook een andere realiteit schuilt: die van keihard werken, zonder de luxe van keuzes.

De hele wereld is prachtig, maar Afrika staat bij mij met stip op één. Toen ik in 2010 voor de eerste keer voet op Zuid-Afrikaanse bodem zette, was ik verkocht. Waar anders vind je zo’n enorme diversiteit aan ervaringen? Van safari’s waar je hart sneller van gaat kloppen tot indrukwekkende natuur en unieke cultuur – Afrika heeft het allemaal. Lees alles over een safarireis in Zuidelijk Afrika.

Welk land kies je in Zuidelijk Afrika voor een safarireis?

Voor veel mensen is een safarireis in Zuidelijk Afrika een droom die hoog op het verlanglijstje prijkt. Maar zodra je besluit om te gaan, komt de grote vraag: welk land kies je? En natuurlijk – wat gaat dat kosten? Elk land heeft zijn eigen unieke charme, maar ook een eigen prijskaartje.

Een safarireis op basis van  persoonlijke wensen

Het hangt er natuurlijk helemaal vanaf wat jouw persoonlijke wensen zijn. Kies je voor een  luxe lodge of ga je liever basic kamperen? Droom je van een ballonvaart boven de Serengeti of sla je die liever over? En bezoek je de Ngorongoro-krater? (Doe dat vooral wel, het is echt de moeite waard!). Al dit soort keuzes hebben invloed op de kosten.

Het ene land in Zuidelijk Afrika is duurder dan het andere

Maar zelfs als je appels met appels vergelijkt, is het ene land gewoon duurder dan het andere. Botswana, bijvoorbeeld, staat bekend als een prijzige bestemming, net als Tanzania. Je kunt hier niet zelf rijden zoals bijvoorbeeld wel in Namibië en Zuid-Afrika mogelijk is.

Ik krijg vaak vragen over wat een reis naar Afrika kost en wanneer je het beste kunt gaan. Daarom hieronder een overzicht van populaire Afrikaanse bestemmingen: Kenia, Tanzania, Botswana, Namibië, Oeganda en Zuid-Afrika.

Overzicht: Kosten en beste reistijd voor een safarireis in Zuidelijk Afrika

Kenia: Safari-hotspot met opties voor elk budget

Kenia is een safari-bestemming pur sang, met wereldberoemde parken zoals de Masai Mara, Amboseli en Samburu. Maar er is meer, ik denk aan Lake Nakuru, waar je duizenden flamingo’s kunt spotten en heel veel neushoorns. En natuurlijk kun je in Kenia net als in Tanzania ook de beroemde Masai of Pokot ontmoeten, bekend om hun kleurrijke kleden en unieke dansen.

Kenia is een land van contrasten: van de savannes vol wild tot de kustlijn met witte zandstranden en turquoise wateren. Veel reizigers combineren een safari met een strandvakantie aan de kust bij Watamu of Lamu – een perfecte afsluiting van een avontuurlijke reis.

Accommodaties Safari Kenia

Wat Kenia betaalbaar maakt, is de grote keuze aan accommodaties. Je vindt hier alles: van eenvoudige tentenkampen tot luxe lodges waar je de olifanten bijna vanaf je veranda kunt zien lopen. De prijs is dus afhankelijk van wat je kiest.

Beste reistijd voor een safarireis naar Kenia

Het droge seizoen van juni tot oktober is de beste tijd om wildlife te spotten. De dieren concentreren zich rond de waterbronnen, waardoor je spectaculaire safari’s beleeft. En als bonus: de Great Migration in de Masai Mara is in deze periode op zijn hoogtepunt. Maar onderschat het korte droge seizoen van januari en februari niet. De natuur is dan vaak nog prachtig groen na de regens, en dit is een geweldige tijd om jonge dieren te zien.

Tanzania: Topbestemming voor safari’s

Tanzania is net wat duurder dan Kenia, en dat heeft vooral te maken met de exclusiviteit van parken zoals de Serengeti en de Ngorongoro-krater. Dit zijn niet zomaar nationale parken; dit zijn plekken waar je je in een natuurdocumentaire waant. 

Maar Tanzania is meer dan alleen het noorden. Het land heeft twee belangrijke safari-circuits: het noordelijke en het zuidelijke circuit.

Noordelijk circuit Tanzania

Het noordelijke circuit is veruit het populairst en omvat wereldberoemde parken zoals de Serengeti, de Ngorongoro-krater, Tarangire en Lake Manyara. Hier kun je met gemak de Big Five spotten, en dankzij de goed ontwikkelde infrastructuur zijn de safarimogelijkheden eindeloos. Je vindt hier ook een breed scala aan accommodaties, van eenvoudige tentenkampen tot super-de-luxe lodges. Hierdoor kun je een reis plannen die past bij jouw budget. Bovendien kun je het noorden vaak relatief betaalbaar combineren met een bezoek aan Zanzibar voor een ontspannen afsluiting aan de kust.

Zuidelijk circuit Tanzania

Het zuidelijke circuit is iets duurder, en dat heeft een aantal redenen. Ten eerste is het minder toegankelijk; er zijn minder wegen en de afstanden zijn groter. Dit maakt dat veel reizigers gebruik maken van fly-in safari’s, waarbij je per klein vliegtuig naar de parken reist. Daarnaast zijn de parken in het zuiden – zoals Selous (nu Nyerere National Park), Ruaha en Mikumi – minder druk bezocht en daardoor een stuk exclusiever. Hier geen rijen safari-jeeps rond een luipaard, maar uitgestrekte landschappen die je vaak voor jezelf lijkt te hebben. Dit exclusieve karakter zie je terug in de prijs, maar het is absoluut de moeite waard als je op zoek bent naar een rustige, authentieke safari-ervaring.

Zanzibar: strand en zon

En dan is er Zanzibar. Of je nu kiest voor het noorden of het zuiden van Tanzania, dit tropische eiland is de perfecte afsluiter van je reis. Denk aan spierwitte stranden, wuivende palmbomen en water dat écht turquoise is (nee, niet alleen op de foto’s). Of je nu wilt snorkelen, duiken of gewoon een boek wilt lezen onder een palmboom – dit is ultiem genieten. 

Beste reistijd voor een safarireis naar Tanzania

De beste reistijd voor Tanzania is van juni tot oktober, tijdens het droge seizoen. Dit is niet alleen het hoogseizoen voor wildlife, maar ook de periode waarin de Great Migration in volle gang is. Voor wie niet afhankelijk is van schoolvakanties, zijn januari en februari, net als in Kenia, ook uitstekende maanden. Extra bonus: het is vaak minder druk dan in het hoogseizoen. Voor wie echt luxe zoekt, zijn er fly-in safari’s, waarbij je per vliegtuig tussen de lodges reist. 

Botswana: Exclusieve safari’s

Botswana is voor mij een land vol onvergetelijke momenten. Stel je voor: je glijdt in een mokoro (traditionele kano) door de magische Okavango Delta, omringd door waterlelies en vogels die vrolijk kwetteren. Of je overnacht bij Elephant Sands, waar de olifanten letterlijk op bezoek komen. En nee, die betonnen paaltjes rondom je hut zijn er niet voor de sier – zonder die zouden ze zó binnenwandelen. Botswana is puur avontuur! En dan was daar dat moment in Chobe National Park… Ik zag drie leeuwinnen jagen op een groep buffels. Een life hunt. Adrenaline tot in mijn vingertoppen, en ik heb nog nooit zó hard met een buffel meegeleefd.

Botswana staat bekend om zijn exclusieve safari’s en is een van de duurste bestemmingen in Afrika. Waarom? Het land zet in op kleinschaligheid en duurzaamheid. Dit betekent dat je hier geen hordes toeristen tegenkomt, maar luxe lodges en privéconcessies waar je bijna het gevoel hebt dat je het park voor jezelf hebt. Het heeft een prijskaartje, maar daar krijg je dan ook een unieke en rustige safari-ervaring voor terug.

Beste reistijd voor een safarireis naar Botswana

De beste reistijd voor Botswana is van maart tot en met mei en van september tot en met oktober. De nachten kunnen wel koud zijn in deze tijd, dus neem een warme jas mee!

Namibië: Adembenemende landschappen

Ik ben groot fan van Namibië. Dit land voelt als een filmdecor. Het is zo wijds en ongerept dat je je vaak de enige op aarde waant. Ja, je legt hier lange afstanden af, maar het uitzicht maakt álles goed. Of je nu over eindeloze grindwegen rijdt, langs de spectaculaire Fish River Canyon wandelt, of voor het eerst de rode duinen van de Sossusvlei beklimt – het ene landschap is nog indrukwekkender dan het andere. 

Als het gaat om Namibië biedt unieke safari-ervaringen in Namibie dan zijn zonder twijfel Etosha National Park en het Waterberg Plateau de kroonjuwelen.

Safari in Etosha en Waterberg

Etosha heeft indrukwekkende zoutpannen die zich eindeloos lijken uit te strekken. Maar het echte spektakel vind je bij de waterpoelen. Hier verzamelen de dieren zich tegelijkertijd: olifanten, giraffen, zebra’s, en met een beetje geluk zelfs neushoorns en leeuwen. Het is een plek waar je rustig kunt zitten en het wild letterlijk naar jou toe komt. Zelf heb ik uren doorgebracht bij één poel, terwijl een complete Afrikaanse ‘documentaire’ zich voor mijn ogen afspeelde.

Het Waterberg Plateau, hoewel minder bekend, is ook de moeite waard. Dit groene plateau torent boven de omliggende vlaktes uit en biedt een compleet ander landschap. Hier kun je te voet op safari of deelnemen aan een rhino-tracking activiteit. Weer een heel anders sfeer hier dan het droge en wijdse Etosha.

Beste reistijd voor een safarireis naar Namibië

De beste tijd om Etosha en Waterberg te bezoeken is tijdens het droge seizoen, van mei tot september. Dit is wanneer de dieren zich verzamelen bij de schaarse waterbronnen, waardoor je het meeste wild kunt zien. Bovendien is de temperatuur in deze maanden aangenaam, met koelere nachten en zonnige dagen. Zoals ik in het overzicht heb aangegeven is de beste reistijd in maart en april en van oktober tot en met december.

Accommodaties en self-drive in Namibië

Namibië is perfect voor een self-drive reis. Je hebt alle vrijheid om te stoppen waar je wilt – ideaal, want je wilt echt overal foto’s maken.  Een self-drive bespaart vaak op kosten en voegt een gevoel van avontuur toe, maar houd wel rekening met lange ritten en soms uitdagende wegen. Dit is niet de plek voor haastige reizigers, maar voor wie echt wil genieten van de reis zelf.

Oeganda: Gorilla’s en groene landschappen

Ik ben echt fan van Oeganda. Het land dat niet voor niets de parel van Afrika genoemd wordt. De vriendelijkste mensen en zoveel gave plekken om te bezoeken. Oeganda is een relatief betaalbare bestemming, vooral voor avontuurlijke reizigers. Het hoogtepunt is zonder twijfel gorilla-tracking in Bwindi Impenetrable Forest, een unieke ervaring die wel prijzig kan zijn door de hoge permitkosten. Andere hoogtepunten zijn Queen Elizabeth National Park en het indrukwekkende Murchison Falls National Park.

De beste reistijd is december tot februari en juni tot september, wanneer het droog is en de paden beter begaanbaar zijn. Oeganda heet niet voor niets de groene parel van Afrika!

Safari in Zuid-Afrika: Betaalbaar en divers

Zuid-Afrika was mijn eerste kennismaking met Afrika, en het was liefde op het eerste gezicht. Die liefde is nooit meer weggegaan., ik ben er nu al zo vaak geweest en Ik raak nooit uitgekeken op dit land, dat zegt alles. Ik heb er inmiddels al zoveel artikelen over geschreven dat ik gemakkelijk pagina’s zou kunnen vullen. Maar voor nu beperk ik me tot het safari-gedeelte: de Kruger-omgeving. Wat een landschap! Het is zo divers – van open savannes tot dicht struikgewas – en het wild is er in overvloed. Iedere rit voelt als een avontuur, en je weet nooit wat er achter de volgende bocht op je wacht. 

Kruger national park of een private game reserve

Zuid-Afrika is een van de meest betaalbare safari-bestemmingen van Afrika. Het Kruger National Park is volgens mij het bekendste park ter wereld, en het mooie is dat je hier zélf op safari kunt gaan. Deze self-drives maken het mogelijk om de kosten laag te houden, terwijl je toch het gevoel hebt dat je midden in de wildernis zit. En dat is nog maar één van de opties. Je kunt ook kiezen voor privéreservaten rondom Kruger, waar je met een ranger off-road gaat en een veel exclusievere ervaring krijgt. Dit is uiteraard prijziger, maar vaak de moeite waard door de deskundige gidsen en intieme sfeer.

Daarnaast zijn er ook andere geweldige plekken voor safari’s, zoals Addo Elephant Park, Hluhluwe-iMfolozi en de Kgalagadi Transfrontier Park. Wat Zuid-Afrika zo bijzonder maakt, is dat je een safari eenvoudig kunt combineren met andere ervaringen. Begin je dag met de Big Five en sluit af met een glas wijn in Stellenbosch. Of rijd de Tuinroute, waar je naast natuur ook charmante kustplaatsjes tegenkomt. En dan is er natuurlijk Kaapstad, misschien wel de mooiste stad ter wereld.

Beste reistijd safarireis Zuid-Afrika

De beste tijd voor safari’s is van mei tot september, het droge seizoen. De natuur is dan kaler, waardoor dieren makkelijker te spotten zijn, en ze verzamelen zich rond waterbronnen. Maar eerlijk? Zuid-Afrika is een bestemming voor het hele jaar. Als je minder afhankelijk bent van wildlife, zijn de zomermaanden (oktober tot april) perfect. De natuur staat dan in bloei, het weer is warmer, en je kunt volop genieten van andere activiteiten zoals hiken, duiken of roadtrips langs de kust.

Geen standaard reis maar een unieke ervaring op maat

Ik begrijp dat een reis naar Afrika een droom is die je tot in de puntjes wilt laten kloppen. Geen standaardreis, maar een unieke ervaring die helemaal bij jóu past. Of je nu droomt van het spotten van de Big Five tijdens een safari, een culturele ontmoeting met de Maasai of Himba, of misschien een combinatie met relaxen op de witte stranden van Zanzibar – alles is mogelijk. In een persoonlijk gesprek bespreek ik graag alle mogelijkheden met je. Samen stellen we jouw ideale maatwerkreis samen, waarin jouw wensen en verwachtingen centraal staan. Het wordt een reis die je niet alleen beleeft, maar die je voor altijd bijblijft. 

Lees hier meer

Wandelen onder leiding van een lokale gids

Een lange doorgaande weg, kleurrijke kramen met groenten en fruit, winkels in alle soorten en maten aan beide kanten van de weg, brommers, tuk tuks en fietsen door elkaar, het is een bedrijvig gebeuren hier. Mto wa Mbu staat bekend om de culturele diversiteit en om de kleurrijke markt waar lokale ambachten en producten te vinden zijn én er is een Masai markt met allemaal dezelfde souvenirs. Een lokale markt bezoeken op reis, ik ben er dol op.

Lokale gebruiken en bananenbier  

Maar eerst gaan we onder leiding van de lokale gids Mkopi wandelen door het dorp. Hij zal ons inwijden in de geheimen van het brouwen van bananenbier en meer vertellen over de gebruiken van de lokale bevolking. Deze tour maken op een mountain bike kan ook, maar wij geven de voorkeur aan een iets rustiger tempo, wandelen dus.

Mto wa Mbu, rivier van muggen

Mto Wa Mbu, ik heb moeite de naam goed uit te spreken. Mkopi uiteraard niet: " De naam Mto wa Mbu betekent "Rivier van Muggen" in het Swahili". Dat klinkt niet goed. Ik slik geen malariatabletten deze reis, ik heb alleen een noodpakket bij me. Mkopi ziet me waarschijnlijk verschrikt kijken, want hij voegt er meteen aan toe. "Geen zorgen voor nu. De malariamug is alleen 's nachts actief." Een opluchting, dan lig ik alweer veilig onder mijn klamboe in de lodge.

Cultural Tourism Programme Mto wa Mbu

Mkopi werkt al jaren als gids bij het Cultural Tourism Programme, oorspronkelijk opgezet door SNV, een Nederlandse organisatie en later overgedragen aan de Mto wa Mbu gemeenschap. Enthousiast en trots neemt hij ons mee op de tour. 

Eerst een echt kopje koffie

Al de hele reis was er de wens om in de ochtend een koffiestop te maken. Dat is bijna onmogelijk in Tanzania buiten de grote steden, maar hier in Mto wa Mbu grijpen we onze kans bij Café Kabisa. Volgens insiders de beste koffie van Tanzania, en ze hebben gelijk.

Mto Wa Mbu een populaire plek

We beginnen bij de rijstvelden die naast de doorgaande weg van Mto wa Mbu liggen. Vroeger woonden voornamelijk de Masai hier maar de vruchtbare bodem, het water van de rivier en het klimaat trok veel mensen aan. Momenteel heeft Mto wa Mbu zo'n kleine 30.000 inwoners en wonen er meer dan 120 verschillende etnische groepen. Mkopi wijst op een plant vlakbij het rijstveld.

De Sodomsappel

Het blijkt de Sodomsappel te zijn, een soort multi-inzetbare medicinale plant. Heb je buikpijn dan eet je de wortels, de stengel houdt de tanden schoon, de bladeren gebruik je om schoon te maken  en heb je een wondje dan helpt het sap op de wond. Mkopi perst wat sap uit de bladeren en smeert het op mijn hand waar een wondje zit. Et voilà, 's avonds is het helemaal genezen. Maar het belangrijkste voor ons toeristen komt nog. De bloem brengt geluk bij het reizen. Mkopi geeft ons allemaal een bloem mee.

Houtsnijwerk van de Makonde stam

De volgende stop is een houtsnijwerkplaats, waar leden van de Makonde stam, die oorspronkelijk uit Mozambique komen, dit ambacht van vader op zoon doorgegeven. Ze maken de mooiste houtsnijwerken van verschillende houtsoorten zoals ebbenhout, mahonie en teakhout. Vooral de tree of life is prachtig, erg knap hoe dit gemaakt wordt.

We verlaten de grote weg en lopen langs huizen door het dorp. Was aan de waslijn, geiten en kippen op het erf, ook hier een en al bedrijvigheid.

Een slokje bananenbier 

En dan tot slot het hoogtepunt van de tour, op naar het bananenbier. Er gaat een wereld voor mij open over de bananen. Zo blijken er meer dan 30 soorten te zijn. Ze kunt ze koken, eten, bakken en er wijn en bier van maken. We proeven het bier en de wijn. De  wijn smaakt me beter dan het bier maar ik heb toch niet de neiging een fles mee te nemen. 

Veilig thuis

Mkopi kan nog wel uren doorpraten maar we willen ook nog even naar de markt. Als ik twee weken later veilig thuiskom vind ik een verschrompeld bloempje in mijn tas. De bloem van de Sodomsappel uit Mto wa Mbu.

Wil je een culturele wandeling maken in Mto wa Mbu? Of een andere activiteit ondernemen? Op de onderstaande website vind je alle informatie.

www.mtowambuculturaltourism.org

Victoriameer, het grootste meer van Afrika

 Het Victoriameer; water zover je kunt kijken. Het grootste meer van Afrika, gelegen in Oeganda, Kenia en voor het grootste deel in Tanzania. Met een oppervlakte van bijna 70.000 m2. is het meer bijna net zo groot als Ierland. De naam van het meer is bedacht door de Britse ontdekkingsreiziger John Speke, die het meer noemde naar de toenmalige koningin Victoria en ontdekte dat het Victoriameer de bron van de blauwe Nijl is.

Roeiers brengen ons naar Mwabulugu

Ik stap in de boot met drie medereizigers, klaar voor onze boottocht naar Mwabulugu. De drie roeiers achter in de boot hebben het niet heel makkelijk. Tegen de stroom in en door de wind best hoge golven, en dat terwijl je er net een nacht werken op hebt zitten, ga er maar aan staan.

's Nachts vissen en overdag de netten drogen

Na een klein half uur komen we aan bij het dorpje. De vissers zijn bezig om hun netten te ordenen aan de oever, ik denk aan de uitdrukking van mijn Oma: ’s nachts vissen en overdag de netten drogen. Die uitdrukking gebruikte ze voor iemand die na het doorzakken de dag erop tot niets in staat was, hier is dat de manier van leven. De vissers vissen ’s nachts op het meer met hun netten en lichten om de vis te lokken en rusten overdag een beetje uit. De vrouwen gaan daarna aan het werk. Zij verkopen de vis op de markt aan het water. Elke ochtend om 6 uur begint deze markt die een aantal uren duurt en mensen trekt uit de wijde omgeving.

Verkoop van de vis

Geen weegschaal te bekennen op de markt. De vissen worden per stapeltje verkocht. Onder een afdakje rusten een paar vissers uit. Een grote joint zorgt voor ontspanning. Aan de ogen van de visser te zien is dat al goed gelukt. Op zijn verzoek zet ik hem op de foto.

Roofvis in het Victoriameer

We worden enthousiast onthaald door een stevige goedlachse vrouw die samen met haar dochter het eten kookt voor de vissers. Tilapia en nijlbaars staat op het menu. Veel andere vissen zijn er ook niet meer sinds de roofvis de Nijlbaars in de jaren 50 werd uitgezet en zich in een enorm tempo uitbreidde en daarmee andere soorten verdrong. Vooral de cycliden hadden veel te duchten van de Nijlbaars, maar er zijn hoopvolle berichten dat het weer de goede kant opgaat met de -bij ons- bekende aquariumvisjes. De gevangen vis wordt geëxporteerd over de hele wereld. De mensen in het dorp zijn niet degene die daar het meest van profiteren.

 Op de markt is de meeste drukte geweest. Eenden, maraboes en witte reigers en kippen scharrelen langs de kleden waar de overgebleven vis ligt te drogen. Handig als er geen koelkast in de buurt is.

Een handje in mijn hand

Ik voel een klein handje in mijn hand. Een klein meisje loopt met mij mee. Een afgewassen shirtje en een kapotte broek, de liefste glimlach van de wereld. Ook mijn medereizigers zie ik hand in hand lopen met de kinderen. Het is maandagmorgen 10 uur. Moeten deze kinderen niet naar school? Ik vraag het John. “Het onderwijs is gratis, maar ouders moeten nog wel zelf de schriften en pennen betalen, voor veel ouders is dat te duur”. De meeste gezinnen hebben 6 kinderen, ze zien dat als de garantie op een goed verzorgde oude dag. 

Kleine kinderen zorgen voor hun broertjes en zusjes

Iedereen in de groep is onder de indruk van wat we zien. Kleine kinderen die de zorg voor hun baby broertje en zusje hebben, het enige speelgoed een oude band en dan zijn dat de mazzelaars. Ik denk aan de kamers vol speelgoed waar de meeste Nederlandse kinderen verveeld naar kijken. Ontroerend en verontrustend is het. Welke toekomst hebben deze kinderen? Worden ze visser of verkoopster op de markt?  90 % van de bevolking van dit 2000 inwoners tellende dorpje leeft van de visvangst.

Onderwijs is de kans op een ander leven

 Volgens John is onderwijs de enige kans op een ander leven. Omdat we graag iets willen geven doneren we een klein bedrag voor de nabijgelegen school. Ik vraag me af of het werkelijk goed komt, denkend aan mijn eerste bezoek naar Zuid-Afrika en mijn mislukte hulpactie. De intenties zijn goed, je wilt iets doen, maar of het echt zinvol is? Plotseling ben je je weer bewust van je luxe leven en het besef van geluk met de plek van geboorte.

Onverharde hoofdstraat

Wij lopen verder de lange onverharde hoofdstraat van het dorp in. Stalletjes met fruit, winkeltjes en een enkele auto. John: " Het eenzijdige eten in combinatie met ziektes die hier veel voorkomen zoals Malaria, Cholera, Tyfus en Bilharsia zorgen voor vroegtijdige sterfte, waardoor de gemiddelde inwoner meestal niet ouder wordt dan 60 jaar". De eigenaren van de lodge hebben zich ingespannen voor het nabijgelegen ziekenhuis, hopelijk biedt dat verbetering voor de inwoners.

Varen onder luid gezang

De vissers varen ons even later terug naar onze luxe lodge aan het water. Als we er bijna zijn zingen ze ter afscheid een traditioneel lied voor ons. We geven een fooi als dank, het voelt schraal na deze ochtend. Vissersdorp Mwabulugu aan het Victoriameer is een zeer bijzondere ervaring.

Verschillende landschappen in de Serengeti Grote Trek Tanzania

De Serengeti is een uitgestrekte savanne van ongeveer 30.000 vierkante kilometer-dat is ongeveer zo groot als België-met verschillende ecosystemen, variërend van open graslanden tot bosrijke gebieden. Het landschap bezaaid met acacia's en rotsformaties, en dieren in overvloed.

Big Five in de Serengeti

Niet alleen de "Big Five" - leeuwen, olifanten, buffels, luipaarden en neushoorns-, maar ook een breed scala aan andere dieren waaronder giraffen, krokodillen, hyena's, cheeta's en talloze vogelsoorten. En de nijlpaarden niet te vergeten. Je ruikt ze vaak al voordat je ze ziet.

Lekker scheten op elkaar

Helemaal gaaf is de nijpaarden poel waar de rondslingerende poep voor een spetterend schouwspel zorgt. Het onafgebroken winden en scheten van de hippo's wordt veroorzaakt door het feit dat hun eten maar voor een deel verteerd wordt en er veel methaangas geproduceerd wordt. Lekker bovenop elkaar en stinken maar, het lijkt of ze niets liever doen.

Geen garantie in de Serengeti

Dieren in overvloed maar er is natuurlijk geen garantie dat je ze ook daadwerkelijk allemaal ziet. De laatste keer was ik er in januari 2024.  De natuur was prachtig groen door de vele regen, maar veel kleine wegen waren moeilijk begaanbaar door de vele modder.

Vast zitten in de modder kan ook

We kwamen vast te zitten en veel dieren waren minder goed zichtbaar door de dichte groene begroeiing, terwijl we een jaar eerder, in dezelfde periode verrast werden op een groep leeuwen zonnend op de rotsen en een luipaard op twee meter afstand van de truck. Zoals onze chauffeur dan zegt; "het is geen dierentuin".  Geen garantie dus.

Beste reistijd Serengeti

De periode tussen juni en september lijkt vaak de beste tijd om de Serengeti te bezoeken.  Dit is het droge seizoen, waardoor je de dieren gemakkelijker kunt spotten omdat ze zich dan rond waterbronnen verzamelen. Bovendien is de vegetatie minder dicht, en heb je beter zicht!

Toegangspoorten in de Serengeti

Het park heeft meerdere toegangspoorten, waarvan de belangrijkste de Seronera-toegangspoort, de Naabi Hill-toegangspoort, de Lobo-toegangspoort en de Klein's Gate-toegangspoort zijn. De vele overblijfselen van buffels markeren de poorten. Een leuk fotomoment voordat we het park inrijden.

Let op bij het uitstappen

Zomaar uitstappen in het park is geen goed plan. Het kan wel op aangegeven plaatsen en vanzelfsprekend zijn ook de overnachtingsplekken in de Serengeti veilig. Er zijn verschillende overnachtingsmogelijkheden, variërend van luxe lodges tot eenvoudige kampeerfaciliteiten. Enkele van de populaire accommodaties in het park zijn:

Overnachten in de Serengeti

Serengeti Heritage Luxury Tented Camp. In het hart van de Serengeti liggen 13 tenten op een open plek omringd door acaia-bomen. Voor een echt "out of Africa" gevoel.

Tanzania Bush Camps Ndutu. Een mobile camp wat elk jaar wordt opgezet van december tot maart in de Serengeti.

Serengeti Sametu Camp  en het Serengeti Pioneer Camp, een stijlvol tentenkamp in the style van " Out of Africa".

Overnachten in luxe

Wil je luxe kies dan voor The Four Seasons of Mara under Canvas. Deze laatste is een tijdelijk camp en wordt in de zomermaanden hier speciaal opgebouwd. Dat gebeurt vaker in de Serengeti, kampen die hier alleen in de zomermaanden zijn, om optimaal het wild te spotten. Denk niet dat het persé primitief hoeft te zijn, verblijf je hier, dan ontbreekt het je aan niets.

Uitgestrekte Savanne van de Serengeti

Het meest bekend is de Serengeti om zijn epische migratie van wilde dieren. De migratiekudde bestaat voornamelijk uit wildebeesten (gnoes), zebra’s en gazellen die het hele jaar op zoek zijn naar vers grasland.

Grote trek de jaarlijkse migratie

Deze jaarlijkse migratie van de meer dan 2 miljoen hoefdieren door het Serengeti ecosysteem is ongetwijfeld een van de grootste natuurspektakels van Afrika. Door de wereldwijde klimaatveranderingen verschilt het jaarlijkse patroon nogal, maar over het algemeen kun je uitgaan van dit patroon.

De grote trek over het jaar

Januari - Maart: Kalvering in het Zuiden

• De migratie begint in het zuiden van de Serengeti, in het Ndutu-gebied.
• Grote kuddes gnoes, zebra's en gazelles verzamelen zich hier om te kalveren, omdat het gras in deze regio overvloedig is vanwege de regenperiode.

April - Mei: Noordwaartse beweging van de kuddes

• Na de regenperiode trekken de kuddes langzaam naar het noorden, richting de centrale Serengeti.
• De kuddes zoeken naar vers gras en waterbronnen terwijl ze zich verplaatsen

Juni: Centrale Serengeti

• De kuddes bevinden zich nu in het centrale deel van de Serengeti, waar ze zich blijven voeden met graslanden en zich voorbereiden op de volgende fase van de migratie.

Juli - Oktober: Mara-rivieroversteek

• Dit is vaak het meest spectaculaire deel van de migratie, waar de kuddes de Mara-rivier oversteken vanuit de Serengeti naar het Maasai Mara-reservaat in Kenia.
• Het oversteken kan gevaarlijk zijn vanwege krokodillen en roofdieren, wat leidt tot dramatische taferelen. Dit beeld kennen we van de natuurreportages van de eerder genoemde David Attenborough.

November - December: De dieren gaan terug naar het zuiden

• Na het oversteken van de rivier, trekken de kuddes terug naar het zuiden van de Serengeti.
• Ze volgen de regens en zoeken naar nieuwe graslanden voor voeding.

Kortom, de Serengeti is schitterend! Ontdek de Serengeti tijdens een gamedrive of als je werkelijk iets unieks wilt doen, boek dan een ballonsafari. Het is één van de indrukwekkendste dingen die ik gedaan heb.

De Serengeti vanuit de lucht bekijken? Lees verder over een ballonvaart over dit unieke gebied.

Sunny side up

Het is heerlijk op Zanzibar. Ik verblijf een paar dagen in Stonetown en daarna in Nungwe aan het strand. Genieten van de meest geweldige sunsets en als kers op de taart ook nog fantastisch snorkelen en zwemmen met dolfijnen bij Mnemba Island.

Donker verleden

Maar dit mooie bounty eiland heeft ook een minder zonnige kant, een donker verleden. Ik bezoek in Stone Town het slave market museum en ik weet niet wat ik zie en lees. Ik ben opgegroeid met boeken als "De negerhut van oom Tom",  zag films als  "Roots", "12 years a slave en "Hoe duur was de suiker". Allemaal gebaseerd op de gevolgen van de slavenhandel vanuit West-Afrika. Ik ken de Trans-Atlantische slavenhandel en de rol van Nederland. Maar tot nu wist ik niet dat ook de oost kant van Afrika zo'n heftige slavernij geschiedenis heeft.

Zanzibar het centrum van de slavenhandel

 Waarschijnlijk zijn er tussen de 7e eeuw en begin 1900 rond de 17 miljoen slaven vanuit Oost Afrika over de Indische oceaan en de rode zee getransporteerd naar het Midden-Oosten. In Oost-Afrika was de mensenhandel in handen van Arabische slavenjagers, gefinancierd door Indiase zakenlieden die zich op Zanzibar en aan de Afrikaanse Oostkust hadden gevestigd. Zanzibar was het centrum van deze slavenhandel tussen Afrika, het Midden-Oosten en India. 

Gevangen genomen in centraal en zuidelijk Afrika

Veelal gevangen genomen in centraal en zuidelijk Afrika in landen als Mozambique, Congo, Uganda, Zambia en Zimbabwe werden toekomstige slaven meegenomen naar Zanzibar. Maar 1 op de 4 mensen overleefden de tocht naar Zanzibar, veel stierven onderweg aan uitdroging, honger en uitputting. 

Verkocht op de slavenmarkt in Stone town

Op de slavenmarkt van Zanzibar werden de gevangenen verkocht aan hun nieuwe eigenaren. Voor de verkoop werden ze onderworpen aan een gruwelijke test. Naakt vastgebonden aan een zweeppaal brachten degenen die de minste reactie gaven tijdens de foltering het meeste geld op. De mannen die op de slavenmarkten aankwamen werden gecastreerd.  Dit zou ook verklaren waarom er in de Arabische wereld geen grote zwarte diaspora bestaat, zoals in de Verenigde Staten. 

Vervoerd naar het Midden Oosten

Vanaf de slavenmarkt werden slaven tewerkgesteld op de kruidnagelplantages, waar Zanzibar bekend om is. De rest werd door handelaren door de Sahara en over de Rode Zee en de Indische Oceaan naar het Midden-Oosten vervoerd. De meesten overleefden dit niet.

Museum in Stone town

In het museum in Stone Town vind je een monument ter nagedachtenis aan deze zwarte periode uit de geschiedenis. In het nabijgelegen gebouw is er een tentoonstelling over de slavenhandel en kun je de ruimtes zien waar de slaven werden opgesloten.

Weggeroofd

Ik word er stil van. Ook de andere bezoekers zijn stil of fluisteren zachtjes. De persoonlijke verhalen op de borden en de foto's zijn indrukwekkend. Stel je voor; je bent aan het werk op het land en plotseling word je met geweld gevangen genomen, weggesleurd van je familie en je huis. Ook kinderen overkwam dit. En dan begon de ellende. Dagen onder vreselijke omstandigheden zonder eten en totaal uitgeput, vaak vastgeketend aan kettingen en boomstammen. 

Cypriani Asmani

Cypriani Asmani was zes jaar toen hij gevangen werd genomen. Omdat hij probeerde te ontsnappen werd hij een jaar lang gedwongen een zware balk te dragen. De wreedheid is ongekend. Mensen werden niet gezien als mensen maar als gebruiksvoorwerpen. Geschikt om zwaar werk te doen op de plantages. 

Afschaffing slavernij Zanzibar

De sultan van Zanzibar werd uiteindelijk gedwongen door de Britten om de slavernij af te schaffen. Dit gebeurde aan het einde van de 19e eeuw. Een grote rol daarin speelde de ontdekkingsreiziger Livingstone, de bekende ontdekker van (onder andere) de Victoria watervallen. Hij was fel tegenstander van de slavenhandel en gebruikte zijn invloed om hier een einde aan te maken.

Anglicaanse kathedraal Stone Town

 Op de plek waar vroeger de slavenmarkt was staat nu de grote Anglicaanse kathedraal. Waar voorheen de zweeppaal stond, staat nu het hoofdaltaar van de kathedraal. Voor de kathedraal vind je het slavenmonument met de getekende mensen als stille getuige van deze heftige geschiedenis.

Het museum in Stone Town is dagelijks geopend van 8.30 tot 18.00 uur.

Waar is mijn fluitje?

De hele nacht voorafgaand aan de ballonvaart boven de Serengeti in Tanzania slaap ik onrustig. Links en rechts naast de tent hoor ik gesnuif en geschraap over de grond. Wat of wie veroorzaakt dit geluid? Waar is mijn fluitje? Het fluitje wat ik kreeg bij de check-in in dit tentenkamp, het fluitje voor noodgevallen waar ik op kan blazen om de nachtwaker te alarmeren. Alleen in het donker over het terrein lopen is uitdrukkelijk verboden, dat was de boodschap bij de check-in. Als je op pad wilt, of hulp nodig hebt…Blow your whistle.

Zo wordt plotseling een klein plastic fluitje op dit moment het meest belangrijke voorwerp voor me. Mijn life line…

Geschraap dichtbij de tent

Op de tast zoek ik mijn telefoon en met het licht van de telefoon speur ik naar mijn fluitje in de aardedonkere tent. Het geschraap lijkt dichterbij te komen. Gelukkig, daar is mijn fluitje, het zit aan het hangslot waarmee ik de tent afsloot. Met het fluitje in de hand en met gespitste oren lig ik gespannen in bed tot ik opschrik van het harde geluid van de wekker. Half vier in de nacht. Tijd om op te staan.

Half vier in de nacht, tijd om op te staan voor de ballonvaart over de Serengeti

Aangekleed blaas ik even later op de fluit, meteen hoor ik de stem van de nachtwaker. “Goodmorning mam”. Heeft hij al die tijd naast de tent gestaan? Ik had de gordijnen ook niet dicht gedaan, ik wilde genieten van het uitzicht tijdens de sunset gisteren en er waren toch geen buren, dacht ik.

Buffalo's naast de tent

 Ik vraag de nachtwaker wat het geluid was vannacht. “Buffalo ’s antwoord hij. Ik vraag niet door, maar dit is toch best gevaarlijk? Tijd om hier lang bij stil te staan heb ik niet. In het pikkedonker loop ik achter hem naar de receptie. Ik voel me totaal niet moe, eerder opgewonden zoals vroeger als ik op schoolreisje ging. Ik ga niet op schoolreisje, ik ga voor het eerst in mijn leven een ballonvaart maken en dan ook nog boven de Serengeti in Tanzania.

In het donker op pad

Bij de receptie staat de man van de ballonvaart al klaar. Hij heeft mij en een medepassagier de avond daarvoor bezocht en uitleg gegeven over wat ons te wachten staat.  Een rit van ruim een uur met een jeep dwars door de Serengeti brengt ons naar het vertrekpunt van de ballonvaart. De chauffeur heeft de vaart er goed in, we hobbelen over de weg. De koplampen beschijnen de zandweg voor ons. Ik zie dieren voor ons uit lopen, terloops wijst de chauffeur in het gras een Civetkat aan. We passeren de poel met de hippo’s. Aan de stank herken ik de plek. Ik heb ze dag ervoor gezien. Bovenop elkaar. Rug aan rug. Snuivend en poepend, deze stank tot gevolg.

Stoer en zelfverzekerd, die wil je als piloot

Bij een soort verzamelpunt halen we de piloot van de ballon op. Het is donker maar ik zie meteen dat het een stoere man is. Hij stelt zich voor; Jake geboren in Canada, nu woonachtig in Melbourne Australia en een aantal maanden per jaar piloot van de ballonnen in de Serengeti. Luide stem en een duidelijk Australisch accent. Stoer en zelfverzekerd, dat spreekt mij aan bij deze expeditie.

Voorbereiding voor de ballonvaart boven de Serengeti

Het is nog donker als we om 6.00 uur de plaats van bestemming bereiken, het vertrekpunt van de ballonnen. Een en al bedrijvigheid hier. Nu begrijp ik ook beter waarom de ballonvaart nogal prijzig is, er is een grote crew bij betrokken.  Er staat een kopje koffie klaar en achter een soort scherm is een wc gecreëerd. Wel fijn om voor vertrek nog even naar de Loo te kunnen. Voor de zekerheid ga ik twee keer achter elkaar.

De crew is ondertussen druk bezig met het klaarmaken van de ballonnen; grote steekvlammen verlichten het terrein, aan de horizon verschijnt als een horizontale streep de zon. Bijna tijd om te gaan.

I'm ready

‘People are you ready”?  De drie ballonnen liggen uitgewaaierd op de grond voor ons. I'm ready!

Los van de grond

Jake verdeeld ons in groepjes van zes en wijst de ballon aan waarin het voor ons gaat gebeuren. We staan in een soort compartiment in de rieten mand, gezekerd met een gordel om ons middel. De kooi waarin ik me net nog zo relaxed voelde wordt op de kant gelegd. Op mijn rug aanschouw ik de vlammen boven me. Een teken van Jake en daar gaan we. De kooi komt overeind en is los van de grond!

Adembenemend!

 Als ik van de schrik van het opstijgen bekomen ben, kijk ik om me heen en ben ik sprakeloos. Wat is dit ongelofelijk mooi. We zweven over de uitgestrekte vlakte. Soms heel laag bij de grond, soms weer wat hoger. Het is stil in onze kooi. We genieten. De hippo's in de struiken, de impala's rennend onder ons uit. Een olifant die verbaasd naar boven kijkt en ons ziet. De zon die langzaam de uitgestrekte vlakte beschijnt met een rode gloed waardoor de grond onder ons steeds verandert van kleur. Wat is dit gaaf.

Een ballonvaart boven de Serengeti, het is fantastisch

Na ruim een uur vliegen landen we op dezelfde manier als we opstegen. De mand gaat op de kant.

Een zachte landing

Proost op de goed afloop

Na de landing is het tijd voor champagne. Een drankje om te proosten op de goede afloop en daarna op naar "de ontbijtzaal op locatie". We zitten in het open veld aan lange tafels. Geroosterd brood met avocado en kikkererwten en nogmaals champagne. En dan te bedenken dat het nog maar 9.30 uur in de ochtend is...

Deze ballonvaart maakte ik met Serengeti balloon Safaris. 

Wil je ook een ballon Safari maken? Boek dan hier:

Meer lezen over Safaris? Klik dan hier

Beeld van de Masai,  het nomadenvolk in Kenia en Tanzania

Het beeld van twee Masai-krijgers in hun traditionele rode omslagdoeken ('de Shuka'), speren in de hand, rijdend op een brommer, de ogen van de achterste krijger strak gericht op de mobiele telefoon; dit beeld staat op mijn netvlies sinds mijn allereerste bezoek aan Tanzania. De Masai, het nomadenvolk uit Oost-Afrika, in Tanzania en Kenia, de vee houdende nomaden met hun tradities en bijzondere gebruiken, het fascineert me.  

Masai verdreven van hun land

In de Volkskrant lees ik alarmerende verhalen over Masai die van hun land worden verdreven om ruimte te maken voor jachttoerisme uit het Midden-Oosten. Dit gebeurt ondanks de afspraak dat de Masai vooraf toestemming moeten geven voor het gebruik van hun traditionele leefgebied. Maar hoe traditioneel zijn de Masai eigenlijk nog? Wat doen de Masai-krijgers in toeristenlodges? Is het folklore of real life?

Herders langs de weg

Tijdens onze Djoser-reis door Kenia en Tanzania zien we ze regelmatig langs de weg lopen: herders met hun kuddes. De mannen zijn gekleed in felgekleurde doeken, met een stok in de hand om het vee te sturen. Zelfs jonge kinderen dragen al verantwoordelijkheid voor de dieren en zwaaien enthousiast als we voorbijrijden. We bevinden ons in het land van de Masai.

Nomadenvolk in Kenia en Tanzania

De Masai zijn nomaden. Ze trekken met hun kuddes rond, altijd op zoek naar de beste weidegrond in Kenia en Tanzania. Waar ze die vinden, bouwen ze een dorp: een kring van lemen hutten met rieten daken, beschermd door een haag van doornstruiken. In onze reisgroep zijn we het al snel eens: we willen graag een bezoek brengen aan een Masai-dorp.

Op bezoek bij een Masai dorp

Onze chauffeur regelt het bezoek aan een Masai dorp. Tegen betaling, want de Masai kunnen de financiële steun van toeristen goed gebruiken.

De Masai chief verwelkomt ons buiten het dorp en neemt het geld in ontvangst. Wij volgen hem naar de verderop gelegen hutten, gelegen in het stoffige en kale land. 

De chief is een echte baas: hij heeft dertig vrouwen en tachtig kinderen. Polyamorie komt veel voor bij de Masai, net als besnijdenis bij zowel mannen als vrouwen. Dit ritueel markeert de overgang naar de volwassenheid in hun cultuur. Voor jongens en meisjes heeft de besnijdenis echter heel verschillende gevolgen. Jongens krijgen meer vrijheid, terwijl meisjes juist minder vrij worden. Hoewel besnijdenis bij vrouwen in Kenia tegenwoordig verboden is, wordt het ritueel bij de meeste jonge vrouwen nu symbolisch uitgevoerd.

Leeuw doden om dapperheid te tonen

Vroeger toonden de jongens hun moed en dapperheid door het doden van een leeuw. Ze werden dan in groepjes de wildernis in gestuurd met deze opdracht als ultieme bewijs van mannelijkheid.

De bruidsschat in vee

De chief vertelt over tradities zoals de bruidsschat, die bestaat uit koeien en geiten, en over het vinden van vrouwen in een nabijgelegen dorp. De krijgers moeten trouwen met de vrouw die hun ouders voor hen hebben uitgezocht. Nadat ze met haar getrouwd zijn en de bruidsschat is betaald, mogen ze ook met andere vrouwen trouwen – zolang deze vrouwen maar jonger zijn dan zijzelf. Dat lijkt me een typische regel die ongetwijfeld door een man is bedacht.

Voor de vrouwen betekent dit vaak dat ze trouwen met een veel oudere man. Daarna krijgen ze kinderen en dragen ze de verantwoordelijkheid voor het huishouden.

Rood is de kleur van de Masai

Opvallend zijn de rode doeken die de chief en zijn zoon dragen. Rood; de kleur van het bloed.

Laten bloeden van de koe

In de droge tijd, wanneer de koeien weinig melk geven, drinken de Masai soms ook bloed van hun koeien. Het "laten bloeden van een koe" is een oude traditie. Ze kiezen een gezonde koe uit de kudde en binden haar hals af met een riem. Vervolgens schiet de eigenaar van de koe met pijl en boog in de hals van het dier. Het bloed wordt opgevangen in een kalebas. Zodra er ongeveer een halve liter bloed uit is, drukken ze de wond dicht om het bloeden te stoppen, en de koe mag weer terug naar de kudde. Een koe heeft er weinig last van als ze een halve liter bloed verliest. Wel letten ze erop dat de koe niet binnen vier weken opnieuw moet bloeden. Ze mengen melk door het bloed en drinken het dan op.

Schoenen van banden

Mijn oog valt op de sandalen die iedereen draagt, gemaakt van motorbanden. Ze gaan lang mee, wat handig is als je veel loopt met de kudde. Die schoenen krijgen we niet, wel worden er gekleurde doeken aangeboden, en loop ik bij aankomst meteen een enorme kralenketting om mijn nek.

Welkomstdans

De groep mannen en vrouwen staat voor ons klaar en begroet ons met een welkomstdans. Prachtig uitgedost, met oorbellen, grote halskettingen van gekleurde kralen en enkelbandjes die klingelen bij elke beweging. Opvallend zijn de enorme gaten in de oorlellen. Al op jonge leeftijd krijgen de Masai-kinderen stukjes hout in hun oren, en de oorlellen worden soms verder uitgerekt door er oorbellen met gewichtjes aan te hangen. Ik zie de danseressen niet veel lachen; het lijkt meer een verplicht ritueel.

Bij de moeder, die ik even later complimenteer met haar mooie kindje, valt mijn oog op een gat in de onderkaak. Later vertelt de chauffeur dat, zodra de melktanden plaatsmaken voor het definitieve gebit, de twee voorste ondertanden worden getrokken. Dit gebeurt om het drinken te vergemakkelijken, vooral voor degenen die last hebben van kaakklem, veroorzaakt door de veelvoorkomende tetanus.

Leven in een kleine hut

Na de dans en het traditionele springen van de mannen lopen we het dorpje in. Een jong meisje zit met twee kleine kinderen voor haar hut. Haar ogen zijn dof en ze begroet ons apathisch. Het lijkt me een zwaar leven. De hut die we even later ingaan, is warm, benauwd en piepklein. In het midden brandt een vuurtje dat veel rook afgeeft, en in een donker hoekje zie ik iemand op een bed liggen.

Traditionele manier van leven van de Masai in Kenia en Tanzania staat onder druk

De traditionele manier van leven van de Masai staat steeds meer onder druk. De echte, traditionele levensstijl is vooral nog te zien in Noord-Kenia, waar de Masai lijden onder de ernstige droogte in het gebied. Rondom de Ngorongoro-krater leven de Masai gedeeltelijk traditioneel, maar steeds meer kiezen ze voor een moderne levenswijze. De overheden van Kenia en Tanzania moedigen de kinderen aan om naar school te gaan, wat een vaste verblijfplaats vereist.

Masai in toeristenresorts

Masai die werken in toeristenresorts als bewakers hebben hun manier van leven volledig veranderd, maar de kenmerken van hun oorsprong zijn nog steeds zichtbaar op hun lichaam. Toch blijven alle Masai, waar en hoe ze ook leven, vasthouden aan hun tradities en gebruiken.

Johan Masai

Zo ook Johan, die als bewaker rondloopt in ons hotel in Zanzibar. Ik vraag of ik een foto mag maken van hem en zijn collega. Dat mag, mits ik hem de foto stuur via whatsapp. ’s Avonds krijg ik al mijn eerste berichtje van hem.

De liefde kan snel gaan, al zou ik qua leeftijd zijn moeder kunnen zijn. Maar trouwen zit er volgens de Masai traditie niet in....

De dagen na thuiskomst blijft Johan mij foto’s sturen en heb ik gemiste oproepen van hem. Als ik hem uiteindelijk spreek komt de aap al snel uit de mouw. Mijn Oma zei het al: het draait in het leven maar om twee dingen, de duit en de fluit. Zo ook bij Johan de Masai.

Leuk om te weten:

De Masai, herders van het vee

De god Engaï had drie kinderen. Aan elk van zijn kinderen gaf hij een verschillend cadeau. Het eerste kind kreeg pijl en boog. Van hem stammen de jagers af. Het tweede kind kreeg een ploeg. Zijn nakomelingen zijn de landbouwers. Het derde kind kreeg een stok, waarmee hij herder van het vee werd. Van dit derde kind stammen de Masai af.

De Masai en hoog springen

De Masai kunnen ongelofelijk hoog springen. Ze beschikken over een speciale techniek. Eerst vormen de krijgers een kring. Om de beurt stappen één of twee krijgers naar het midden van de kring. Door een paar keer korte sprongen achter elkaar te maken, wordt de druk opgebouwd, waarna ze in één keer de lucht in schieten. Belangrijk is dat hun lichaam smal en recht blijft, en de hielen mogen nooit de grond raken. De mannen demonstreren hiermee hun kracht en uithoudingsvermogen. Ondertussen wordt er gezongen. De Masai hebben een keelzang die klinkt als een soort brom, ritmisch en aangepast aan de hoogte van de sprong.

Springen van Masai is het tonen van kracht en moed

De Masai springen zo hoog om hun kracht, uithoudingsvermogen en moed te tonen. Het is een ritueel waarbij ze hun fysieke vaardigheden en discipline laten zien, vaak tijdens feesten of ceremonies. Het is ook een manier om respect te tonen en hun cultuur en tradities in ere te houden. En ja, het is ook een beetje een show voor toeristen die langskomen!

Verder lezen over Safari's? 

Informatie over deze reis op Djoser.nl

Ontwaken in Tanzania, op naar onze eerste bestemming; Nyerere National Park in Zuid-Tanzania. De drukte van Dar es Salaam staat in schril contrast met de rustige zandwegen die we de komende acht uur volgen. Eindeloze vlaktes afgewisseld met tropisch regenwoud en af en toe een klein dorpje waar de tijd lijkt stil te staan. Ik zie de vrouwen heel druk met de was, kinderen en werk op het land, de mannen lijken vooral druk met elkaar, afgezien van een enkele herder die we onderweg tegenkomen.

Grootste wildreservaat ter wereld

Onderweg genieten we van een lunch op de Afrikaanse vlakte; Julius, onze ranger/chauffeur tovert een tafel en stoelen tevoorschijn en uit de koelboxen komt een uitgebreide lunch, zelfs een tafelkleedje en koel biertje ontbreken niet. Ik heb mijn "Out of Africa " gevoel al volledig te pakken.

 Aan het einde van de dag bereiken we onze lodge in het Nyerere National Park. Ik moet eerlijk bekennen dat ik het niet kende, maar dit gebied blijkt, met 51.000 km2, één van de grootste wildreservaten van de wereld te zijn.

Julius Nyerere, de eerste president van Tanzania

Escort service in Selous Game Reserve

Ook hier worden we weer naar onze kamers gebracht. Dit keer door een gewapende medewerker met een indrukwekkend geweer. Waar de krijger op de eerste avond meer voor de show meeliep -ik had al zo’n idee- blijkt het hier bittere noodzaak. Niet om de leeuwen op afstand te houden maar, dat had ik ook al niet bedacht, om ons te beschermen tegen de nijlpaarden. Ik heb nog veel te leren dat blijkt. Niets lief dikbilletje dat lekker spartelt in het water.

Dodelijkste dier ter wereld, het nijlpaard

Dit dier, de Hippo die je veel in knuffelversies tegenkomt blijkt een van de dodelijkste dieren op aarde te zijn. Zeker 500 mensen worden jaarlijks gegrepen door het dier dat niet alleen heel hard kan zwemmen maar op de korte benen ook een snelheid bereikt van wel 45 kilometer per uur. Vooral als je dicht bij de jongen komt of je in hun territorium begeeft, wordt het gevaarlijk. En je moet absoluut geen nijlpaard tegenkomen die onderweg is naar het water vanaf het land. Tegen zo’n 3000 kilo schoon aan de haak ben je kansloos. Ik ben heel blij met onze escorte die avond.

Rivier safari op de Rufiji rivier Nyerere National Park

Ik slaap die nacht heerlijk; het besef van een bewaker rondom de cottage lijkt effect te hebben. De volgende dag ligt de stalen boot voor de safari op de Rufiji rivier al op ons te wachten. Staal, dat spreekt mij aan na alle verhalen die ik inmiddels van de ranger heb gehoord over de nijlpaarden. En dan laat ik de krokodillen nog even buiten beschouwing. De vissers en de lokale bewoners die de rivier oversteken hebben overigens andere boten. Geen staal hier maar gewoon hout en ook nog helemaal afgeladen; als dat maar goed gaat!

De nijlpaarden hebben gelukkig alleen oog voor elkaar

Het blijkt allemaal toch mee te vallen met de nijlpaarden. Of de boot nu van staal is of van hout, de groep nijlpaarden heeft vandaag alleen maar oog voor elkaar. Ze spelen, vechten en zwemmen in het water. Wij varen er redelijk dichtbij; ik raak niet uitgekeken. De ranger wijst ons ook op de vele loerende krokodillen in de begroeiing langs de rivier en op de vele bijzondere vogels in dit gebied.

Wat wij kunnen leren van de dieren

Ik had vroeger het idee dat krokodillen en andere wilde dieren je zomaar zouden kunnen aanvallen, ik heb inmiddels geleerd dat dat alleen het geval is als je de dieren bedreigt. Uit zichzelf doen ze dat niet. Ze jagen en vechten alleen voor een goede reden. Daar kunnen wij mensen nog iets van leren.

Prachtige reis

Deze gedachte is een van de leerpunten die ik meeneem van deze prachtige reis. Want ook tijdens de vele safari's die we later deze week maken blijkt dat de dieren niet op ons letten als we gewoon rustig vanuit onze wagen naar ze kijken. Ze doen hun ding. Bezig met zichzelf, in balans met de omgeving. De leeuwen, giraffes, nijlpaarden, olifanten, zebra's, wilde honden en de talloze bijzondere vogels. Het is adembenemend mooi.

Lees meer over Safari in Zuid-Tanzania

Beelden van de Lion King

De Lion King heb ik minstens 10 keer gezien, de CD met muziek van de film grijsgedraaid. Ik kan de scenes dromen; de enorme kuddes rennend door de kloof, de loerende leeuwen op de rotsen, speurend naar hun prooi. De vogel Kazoo cirkelend boven de oneindige savannes.  Speciaal voor deze safarireis naar Tanzania koop ik een outfit in safari stijl, bescheiden, dat wel. Sinds ik compleet overdressed verscheen op mijn eerste middelbare schoolfeest -witte overall met emblemen in goud en zwart terwijl iedereen rondliep in een oud afgewassen T-shirt en gescheurde spijkerbroek-, hou ik me in. Maar ik kan het niet laten, ik zie het al helemaal voor me. Daar zit ik straks, aan het houtvuur- houdt de dieren op afstand- in het tentenkamp in mijn Out of Africa style..

Klaar voor de big five tijdens mijn safari in Zuid-Tanzania

De buffel, de leeuw, het luipaard, de neushoorn en de olifant zijn de Big Five. Momenteel staan vier van de vijf dieren van de Big Five op de Internationale Rode Lijst van bedreigde diersoorten. Alleen de Buffels hebben niets te vrezen. De leeuwen en de luipaarden zijn het meest kwetsbaar.

Het woord Safari komt oorspronkelijk uit het Swahili waarin het reis betekent. Op deze reis bezoeken wij een aantal natuurparken en maken daar 'game drives'. Vanuit de auto bekijken we de unieke natuur en bijzondere dieren.

Serengeti, Kilimanjaro en Ngorongoro

Tanzania staat bekend om de grote trek in de Serengeti, om de Kilimanjaro, de hoogste berg van Afrika. En de wereldberoemde krater, de Ngorongoro.

Parken in het zuiden van Tanzania

Toch ga ik deze reis niet naar deze bovengenoemde bekende plekken deze reis staan de minder bekende parken en bijzondere plaatsen in het zuiden op het programma. Deze regio staat bekend om de ongerepte natuur, de vriendelijke mensen en culturen in deze regio én is weinig toeristisch.  

Aankomst in Dar es Salaam

 De rondreis begint in Dar es Salaam, de economische hoofdstad van Tanzania. Officieel is Dodoma de hoofdstad van Tanzania, gelegen midden in het land. Tanzania heeft hetzelfde voordeel als Zuid -Afrika, er is weinig tijdsverschil. Dat maakt het reizen en acclimatiseren op mijn leeftijd een stuk makkelijker.

Hectische stad

Redelijk uitgerust kom ik aan in deze hectische stad. We hadden een lange transfer in Dubai en maakten nog een stadstour voordat we doorvlogen. Met het stadsbeeld van Dubai nog op mijn netvlies- strak, overzichtelijk en planmatig aangelegde straten en gebouwen-  naar een stoffige onoverzichtelijke drukke weg waar je links en rechts, achter en voor je de meest uiteenlopende voertuigen ziet en waar ik ogen te kort komt. Volgepakte auto’s, een school die net uitgaat, busjes waar mensen aan alle kanten uithangen.  De drukte is volgens onze chauffeur voor een groot deel te verklaren door de spits. Het is 2uur  in de middag.

Vier uur onderweg en veertig kilometer afgelegd

Veertig kilometer en vier uur later arriveren we in het hotel. Maar je hoort mij niet klagen. Ik zit steeds achterstevoren in de auto, ik kijk mijn ogen uit.  Even later lig ik met een drankje in de hand te genieten van de zonsondergang en na het eten begeleidt een gespierde Massai bewapend met een speer ons naar de hotelkamer. Mijn Oma zou zeggen;" hier kan ons niets meer gebeuren". Lees verder over het Selous Game Reserve Zuid-Tanzania.